Shop
Italiaanse kleuren, mediterrane landschappen en traditionele namen kunnen een duidelijke associatie oproepen. Maar voor een serieuze beoordeling kijkt u vooral naar oorsprong, producent, olijfsoort, kwaliteitscategorie en oogstinformatie.
Marketing versus fraude
Kwaliteitsfraude
Vermenging met andere oliën
Herkomstfraude
Chemie & smaakpanel
Zelf beter leren kiezen
Voor Extra Vierge en Vierge olijfolie moet binnen de Europese Unie de oorsprong op het etiket staan. Komt de olie uit één land, dan kan dat land worden genoemd. Bij een blend uit meerdere landen kan de aanduiding veel algemener zijn.
Een fles kan een Italiaanse naam dragen, in Italië zijn gebotteld en qua vormgeving volledig Italië uitstralen, terwijl de gebruikte olie uit meerdere landen afkomstig is.
Dat is niet automatisch verboden zolang de verplichte herkomstaanduiding correct is. Maar het laat wel zien waarom u niet alleen naar de voorkant van een fles moet kijken. “Gebotteld in Italië” en “gemaakt van Italiaanse olijven” zijn twee heel verschillende dingen.
Kleuren, landschap, woorden als “traditioneel” en verwijzingen naar mediterrane cultuur kunnen de consument een bepaalde kwaliteits- of herkomstassociatie geven. Dat hoeft niet fout te zijn, maar de feitelijke informatie op het etiket blijft leidend.
Wanneer een producent of handelaar bewust verkeerde informatie geeft over kwaliteit, samenstelling of herkomst, gaat het niet langer over mooie marketing. Dan raakt u aan echte voedselfraude.
Extra Vierge is geen vrijblijvende marketingterm. De olie moet voldoen aan chemische grenswaarden én aan sensorische eisen.
Een olie kan chemisch op veel punten netjes ogen en toch sensorische defecten hebben. Andersom is alleen prettig smaken evenmin voldoende: alle officiële criteria moeten kloppen.
Een klassiek frauderisico is het vermengen van duurdere olijfolie met goedkopere plantaardige olie, terwijl de verpakking doet alsof het product volledig uit olijfolie bestaat.
Moderne laboratoriumtechnieken kunnen dergelijke afwijkingen steeds beter opsporen. Juist omdat Extra Vierge economisch waardevol is, wordt de keten internationaal als fraudegevoelig beschouwd.
Na de mechanische winning van virgin olijfolie blijft olijvenpulp achter. Daaruit kan nog olie worden teruggewonnen en geraffineerd. Het uiteindelijke product valt onder een andere wettelijke categorie: olijfolie uit afvallen van olijven, vaak aangeduid als pomace, sansa of orujo.
Dat product mag legaal worden verkocht wanneer het correct wordt aangeduid. Het probleem ontstaat wanneer taal of presentatie de consument laat denken dat hij iets koopt dat vergelijkbaar is met verse Extra Vierge.
Onderzoek van Wageningen University & Research naar de Extra Vierge-keten laat zien dat bedrijven in verschillende schakels van de keten de kwetsbaarheid voor voedselfraude als aanzienlijk ervaren. Vooral economische prikkels, technische mogelijkheden en onvoldoende controle kunnen risico's creëren.
Dat betekent niet dat u ervan moet uitgaan dat iedere goedkope olie frauduleus is. Het betekent vooral dat transparantie en traceerbaarheid ertoe doen.
Vrije zuurgraad, peroxidegetal en verschillende spectrofotometrische en andere analytische waarden geven informatie over kwaliteit, oxidatie en samenstelling.
Voor Extra Vierge moet een erkend panel geen sensorische defecten vaststellen en moet fruitigheid aanwezig zijn. Daarmee is olijfolie bijzonder: menselijke sensoriek maakt officieel onderdeel uit van de kwaliteitsbeoordeling.
U hoeft geen laboratorium mee naar de winkel te nemen. Een paar simpele signalen helpen al om onderscheid te maken tussen een anonieme olie en een product dat werkelijk traceerbaar is.
Prijs alleen bewijst niets. U kunt dus niet zeggen dat iedere goedkope Extra Vierge frauduleus is.
Wel is het logisch dat vroege oogst, lage opbrengst, zorgvuldige productie, analyse, verpakking en traceerbaarheid geld kosten. Een extreem lage prijs mag daarom aanleiding zijn om extra kritisch naar het etiket te kijken.
Vrije zuurgraad is maar één van de voorwaarden. In ons basisverhaal leggen we de belangrijkste chemische waarden en de officiële sensorische beoordeling stap voor stap uit.
Fraude bestrijdt u niet met wantrouwen tegenover iedere fles. U bestrijdt het vooral door te kiezen voor producenten die bereid zijn te vertellen waar hun olijven groeien, welke rassen zij gebruiken en hoe zij hun olie maken.
Daarom geven wij de voorkeur aan olijfolie waarvan wij producent, regio, cultivar, oogst en achtergrond kennen. Een goede olie hoeft geen geheimen te hebben.
Transparantie begint bij weten wat er in de fles zit. Bij deze drie oliën zijn producent, regio, cultivar en productiestijl duidelijk traceerbaar.
Lees verder over kwaliteit, olijfsoorten, productie, polyfenolen, bewaren, koken en de bijzondere verhalen achter goede olijfolie.
← Naar De Olijfolie Academie
