Shop
Een olijfboom vol olijven ziet er indrukwekkend uit. Maar hoeveel flessen olijfolie levert zo’n boom eigenlijk op?
Het verrassende antwoord: veel minder dan je misschien denkt.
Een volwassen olijfboom kan afhankelijk van ras, leeftijd, klimaat, water, bodem en oogstjaar tientallen kilo’s olijven produceren. Maar slechts een deel van het gewicht van die olijven eindigt uiteindelijk als olijfolie.
En juist bij olijfolie van hoge kwaliteit kan de opbrengst bewust nóg lager zijn.
Van olijf naar olijfolie: hoeveel heb je nodig?
Als eenvoudige vuistregel kun je ervan uitgaan dat voor één liter olijfolie ongeveer 4 tot 8 kilo olijven nodig is. Dat is echter een enorme bandbreedte. De hoeveelheid olie in een olijf is namelijk niet constant.
Een rijpe olijf bevat doorgaans meer olie dan een jonge groene olijf. Wie vooral zoveel mogelijk liters wil produceren, heeft er daarom belang bij langer met oogsten te wachten.
Producenten van hoogwaardige extra vierge olijfolie maken vaak juist de tegenovergestelde keuze. Zij beginnen eerder.
Vroege oogst: minder olie, meer karakter
Aan het begin van het oogstseizoen zijn de olijven vaak nog groen en relatief klein. Ze bevatten minder olie, waardoor er aanzienlijk meer olijven nodig zijn voor dezelfde liter.
Waarom zou een producent dat doen?
Omdat vroeg geoogste olijven vaak een zeer aromatische olie geven met uitgesproken groene aroma’s en relatief veel natuurlijke polyfenolen. Dat zijn antioxidanten die bovendien bijdragen aan de typische bitterheid en peperigheid van hoogwaardige extra vierge olijfolie.
Het verschil is goed zichtbaar in de molen. Uit 100 kilo rijpere olijven kan onder gunstige omstandigheden bijvoorbeeld rond 15 tot 20 liter olie worden verkregen. Bij een zeer vroege oogst kan het rendement aanzienlijk lager liggen. De producent offert dus letterlijk liters olijfolie op voor kwaliteit.
Hoeveel liter geeft één olijfboom?
Dat is eigenlijk onmogelijk met één getal te beantwoorden.
Een volwassen traditionele olijfboom kan in een goed jaar bijvoorbeeld 15, 30 of soms aanzienlijk meer kilo olijven dragen. Andere bomen produceren veel minder. Stel dat een boom 25 kilo olijven produceert en voor één liter olie ongeveer 5 kilo olijven nodig is.
Dan levert die boom ongeveer:
25 kilo olijven ÷ 5 = 5 liter olijfolie.
Maar wanneer dezelfde boom vroeg wordt geoogst en bijvoorbeeld 7 of 8 kilo olijven nodig zijn voor één liter, blijft er misschien slechts 3 tot 3,5 liter over.
Dezelfde boom. Dezelfde hoeveelheid vruchten. Maar aanzienlijk minder flessen.
Dat maakt duidelijk waarom de vraag “hoeveel olijfolie geeft één olijfboom?” geen vast antwoord heeft.
Soms zijn er meer dan duizend olijven nodig voor één liter
Ook het aantal afzonderlijke olijven zegt niet zoveel. Een grote tafelolijf kan vele malen zwaarder zijn dan een kleine olijf van een olieras dat speciaal voor olie wordt geteeld. Daarnaast verschillen rassen sterk in oliegehalte.
Voor één liter extra vierge olijfolie kunnen daardoor honderden tot ruim duizend olijven nodig zijn. Een fles van 500 ml vertegenwoordigt dus een verrassend grote hoeveelheid fruit.
Dat realiseer je je nauwelijks wanneer je een scheut olijfolie over een salade giet.
Niet iedere olijfboom produceert ieder jaar evenveel
Daar komt nog iets bij: een olijfboom is geen machine. Olijfbomen kennen van nature goede en minder goede oogstjaren. Dit verschijnsel wordt alternerende productie genoemd. Na een uitzonderlijk grote oogst kan een boom het volgende seizoen minder vruchten produceren.
Professionele telers proberen dat verschil te beperken met onder andere:
- snoeien;
- irrigatie;
- bemesting;
- bodembeheer;
- het juiste oogstmoment.
Maar de natuur blijft uiteindelijk een belangrijke rol spelen.
Een hete zomer, extreme droogte, vorst tijdens de bloei of juist regen op het verkeerde moment kan grote gevolgen hebben voor de uiteindelijke oogst.
De plek waar de boom staat maakt eveneens verschil
Niet iedere olijfgaard ziet eruit als de romantische eeuwenoude boom op een droge Spaanse heuvel. Er bestaan grofweg traditionele, intensieve en superintensieve olijfgaarden.
In traditionele gaarden staan relatief weinig, vaak grote bomen per hectare. In moderne intensieve plantages staan de bomen dichter bij elkaar en kunnen irrigatie en mechanische oogst de productie verhogen.
Bij superintensieve teelt kunnen zelfs honderden tot meer dan duizend kleinere bomen per hectare in strakke rijen staan. Daardoor kan de opbrengst per hectare veel hoger zijn. Maar meer olijfolie per hectare betekent niet automatisch betere olijfolie.
Voor de kwaliteit van extra vierge olijfolie zijn vooral de conditie van de olijven, het ras, het oogstmoment en de snelheid en zorgvuldigheid waarmee de olijven na de oogst worden verwerkt van groot belang.
Van boom naar molen: de klok begint direct te lopen
Zodra een olijf van de boom is gehaald, begint eigenlijk een race tegen de klok.
Beschadigde of geoogste olijven kunnen gaan oxideren en fermenteren. Daarom brengen goede producenten hun olijven zo snel mogelijk naar de molen. Daar worden ze gereinigd, gemalen en wordt de olie mechanisch uit de olijven gewonnen. Voor topkwaliteit worden gezonde olijven dus niet dagenlang ergens op een hoop bewaard.
Hoe korter de tijd tussen boom en molen, hoe beter de uitgangspositie voor een hoogwaardige extra vierge olijfolie.
Waarom een goede extra vierge olijfolie dus niet spotgoedkoop kan zijn
Nu wordt ook duidelijk waarom alleen naar de prijs per liter kijken weinig zegt. Een producent kan wachten totdat de olijven rijper zijn en meer olie bevatten. Dat levert meer liters op uit dezelfde hoeveelheid fruit.
Een kwaliteitsproducent kan juist besluiten weken eerder te oogsten.
Hij heeft dan:
- meer kilo’s olijven nodig voor één liter;
- meer oogst- en transportcapaciteit per geproduceerde liter nodig;
- relatief hogere productiekosten;
- maar de mogelijkheid een veel karaktervollere olie te produceren.
Daar komt bij dat hoogwaardige producenten streng selecteren. Beschadigde of slechte olijven horen niet thuis in een topkwaliteit extra vierge olijfolie. De duurste keuze van een goede olijfoliemaker is soms juist de olie die hij níét produceert.
Dat is misschien wel de mooiste manier om het verschil tussen volume en kwaliteit uit te leggen.
Een olijfboom maakt geen flessen, maar een natuurproduct
De vraag hoeveel liter olijfolie één boom produceert lijkt eenvoudig, maar vertelt eigenlijk het hele verhaal van olijfolie.
Ras, bodem, klimaat, regen, leeftijd van de boom, snoei, rijpheid, oogstmoment en productiemethode hebben allemaal invloed op de uiteindelijke opbrengst. Een boom kan in een bepaald jaar tientallen kilo’s olijven dragen. Uiteindelijk kunnen daar enkele liters extra vierge olijfolie van overblijven.
En bij sommige van de beste producenten ter wereld is een lage opbrengst niet noodzakelijk een probleem, maar het gevolg van een bewuste keuze voor kwaliteit boven kwantiteit.
Bekijk ook onze olijfolies
Proef zelf het verschil dat kwaliteit en een zorgvuldige oogst kunnen maken en ontdek onze extra vierge olijfolie.
Rincón de la Subbética BIO is een prachtig voorbeeld van een bekroonde extra vierge olijfolie waarbij kwaliteit belangrijker is dan een zo hoog mogelijke opbrengst.
Bij San Carlos Oro begint de oogst al op de allereerste oogstdag, wanneer de olijven nog jong en groen zijn.
Knolive Epicure wordt zeer vroeg geoogst en laat mooi zien hoeveel smaak en intensiteit jonge olijven kunnen geven.
Ontdek ook Oliorama Exclusive Art Line, waarvoor vroeg geoogste olijven worden gebruikt om frisheid, aroma en intensiteit te behouden.
Lees verder in de Olijfolie Academie
Wil je eerst meer weten over de vrucht zelf? Lees dan Alles over de olijf – van eeuwenoude boom tot vloeibaar goud.
Vroeg oogsten heeft niet alleen gevolgen voor de opbrengst: ontdek in Het geheim van polyfenolen in olijfolie waarom deze natuurlijke stoffen zo interessant zijn.
Waarom maken oogstmoment, snelheid van verwerking en productiemethode zoveel verschil? Lees Extra vierge olijfolie: waarom supermarkt en ambacht werelden van verschil zijn.
Veelgestelde vragen
Hoeveel kilo olijven zijn nodig voor 1 liter olijfolie?
Als globale vuistregel ongeveer 4 tot 8 kilo olijven. Het exacte aantal hangt onder meer af van het olijvenras, de rijpheid, het oogstjaar en de omstandigheden in de olijfgaard.
Hoeveel liter olijfolie komt er van één olijfboom?
Dat verschilt enorm. Een volwassen boom kan in een goed jaar tientallen kilo’s olijven produceren, goed voor enkele liters olie. Er bestaat daarom geen betrouwbare vaste hoeveelheid per boom.
Hoeveel olijven zitten er in één liter olijfolie?
Afhankelijk van formaat en ras kunnen voor één liter olie honderden tot meer dan duizend olijven nodig zijn. Het gewicht en oliegehalte zijn belangrijker dan het aantal olijven.
Waarom leveren groene olijven minder olie op?
Onrijpe groene olijven hebben hun maximale oliegehalte nog niet bereikt. Naarmate de vrucht rijpt, neemt het aandeel olie doorgaans toe. Daarom geeft een vroege oogst minder liters per kilo olijven.
Is vroeg geoogste olijfolie beter?
Niet automatisch. Wel worden veel hoogwaardige extra vierge olijfolies vroeg geoogst vanwege hun frisse groene aroma’s, uitgesproken smaak en vaak hogere gehalte aan polyfenolen. Uiteindelijk bepalen de kwaliteit van het fruit én het volledige productieproces de kwaliteit van de olie.
Produceert een olijfboom ieder jaar evenveel?
Nee. Olijfbomen kunnen van nature afwisselen tussen jaren met een grotere en kleinere oogst. Ook temperatuur, regen, droogte, bestuiving, snoei en andere omstandigheden beïnvloeden de productie sterk.
