Wat gebeurt er als olijfolie over de datum is? Kun je het nog veilig gebruiken?

Je trekt een fles olijfolie uit de keukenkast en ziet dat de houdbaarheidsdatum al enkele maanden is verstreken. Weggooien? Of kun je hem nog gewoon gebruiken?

Het korte antwoord is geruststellend: olijfolie bederft meestal niet direct na de houdbaarheidsdatum. Wel neemt de kwaliteit langzaam af. De smaak wordt vlakker, de geur minder fris en de gezonde antioxidanten verdwijnen geleidelijk.

Maar hoe werkt dat precies?

Is de houdbaarheidsdatum een vervaldatum? Nee, zeker niet.

Op alle flessen extra vierge olijfolie staat een ‘Ten minste houdbaar tot’ (THT)-datum. Dat is géén uiterste gebruiksdatum zoals je die kent van verse producten zoals vlees of vis. De THT-datum is de periode waarin de producent garandeert dat de olijfolie, mits goed bewaard, haar optimale kwaliteit behoudt. Na die datum is de olie vaak nog prima te gebruiken, maar de kans neemt toe dat smaak, geur en voedingswaarde achteruitgaan. 

Waarom wordt olijfolie ouder?

Olijfolie is een puur natuurproduct. Na verloop van tijd reageren de vetten langzaam met zuurstof. Dat proces heet oxidatie. Daardoor verdwijnen geleidelijk:

• de frisse fruitige aroma’s;
• de groene geuren;
• de natuurlijke bitterheid;
• de pittigheid;
• een deel van de polyfenolen;
• een deel van de vitamine E.

De olie wordt niet ineens slecht, maar verliest stap voor stap haar karakter.

Wanneer is olijfolie echt bedorven?

Het grootste probleem is ranzigheid. Ranzige olijfolie herken je vaak aan geuren en smaken die doen denken aan:

• oude noten;
• karton;
• stopverf;
• waskrijt;
• muffe olie.

Professionele olijfolieproevers herkennen deze afwijking direct. Voor consumenten is het soms lastiger, omdat de achteruitgang heel geleidelijk verloopt.

Is oude olijfolie gevaarlijk?

Meestal niet. Wanneer een fles schoon is gebleven en normaal is bewaard, is olijfolie meestal nog veilig om te gebruiken, ook na de THT-datum. Alleen de kwaliteit is minder.

Dat betekent:

• minder smaak;
• minder geur;
• minder antioxidanten;
• minder polyfenolen.

Met andere woorden: de olie is vaak niet ongezond, maar je mist juist de eigenschappen waarvoor je extra vierge olijfolie hebt gekocht.

Hoe lang blijft olijfolie goed?

Dat hangt af van verschillende factoren.

Ongeopende fles

Een ongeopende fles blijft meestal 18 tot 24 maanden na botteling van goede kwaliteit.

Geopende fles

Na opening komt zuurstof in contact met de olie. Gebruik een fles daarom bij voorkeur binnen zes maanden voor de beste smaakbeleving. Dat betekent niet dat de olie na zes maanden onbruikbaar is, maar wel dat de kwaliteit langzaam terugloopt.

Vier vijanden van olijfolie

Olijfolie houdt niet van:

Licht

Bewaar de fles donker. Daarom zitten topolijfoliën vaak in donkere glazen flessen of blikken.

Warmte

De ideale bewaartemperatuur ligt tussen 14 en 20 graden. Zet olijfolie liever niet naast het fornuis of op een zonnige vensterbank.

Zuurstof

Sluit de fles na gebruik direct goed af. Hoe meer lucht erbij komt, hoe sneller de kwaliteit afneemt.

Tijd

Zelfs onder perfecte omstandigheden wordt olijfolie langzaam ouder.

Kun je oude olijfolie nog gebruiken?

Ja. Wanneer de olie nog fris ruikt en smaakt, kun je haar meestal gewoon gebruiken. Voor een salade of om brood in te dippen wil je echter het liefst een zo vers mogelijke extra vierge olijfolie.

Een oudere olie kun je eventueel nog gebruiken voor:

• bakken;
• braden;
• stoofgerechten;
• sauzen waarin de subtiele aroma’s minder belangrijk zijn.

Hoe herken je verse olijfolie?

Verse extra vierge olijfolie herken je vaak aan:

• een fruitige geur;
• aroma’s van vers gemaaid gras, tomatenblad, groene appel of kruiden;
• een lichte bitterheid;
• een aangename pittigheid achter in de keel;
• een lange frisse afdronk.

Mist de olie deze eigenschappen en smaakt ze vlak of muf? Dan is de kans groot dat de kwaliteit flink is afgenomen. Veel mensen gooien goede olijfolie te vroeg weg. Een verstreken THT-datum betekent dus niet automatisch dat de olijfolie onbruikbaar is. Gebruik vooral je neus en je smaak. Ruikt de olie nog fris? Proef je nog fruitigheid en een klein bittertje of pepertje? Dan is de kans groot dat de olie nog prima bruikbaar is.

Conclusie

Olijfolie verandert langzaam, niet van de ene op de andere dag. Na de houdbaarheidsdatum is een fles meestal nog veilig om te gebruiken, maar de kwaliteit neemt geleidelijk af. Aroma’s verdwijnen, de hoeveelheid polyfenolen loopt terug en uiteindelijk kan de olie ranzig worden. Daarom geldt voor extra vierge olijfolie eigenlijk dezelfde regel als voor een goed glas wijn: hoe verser, hoe mooier de smaak.

Wil je het maximale uit een topolijfolie halen? Koop olijfolie van de laatste oogst (bij De Olijfolie Shop is dat gegarandeerd. Of staat het duidelijk vermeld in de omschrijving en wordt de olie met een korting aangeboden) Let ook op een goede manier van bewaren.

Het staat bovenaan de pagina.. wij verkopen uitsluitend de laatste oogst, tenzij anders aangegeven en dan met korting.

Bezoek de extra vierge olijfolies HIER

Bezoek de beste olijfolies van de wereld HIER