HOUDBAARHEID · THT · VERSHEID · OXIDATIE · SMAAK
Olijfolie over de datum? Niet meteen weggooien.
U vindt achter in de keukenkast een fles Extra Vierge olijfolie waarvan de datum al een paar maanden is verstreken. Is de olie dan bedorven? Moet hij weg? Of kunt u hem nog gewoon gebruiken? Het antwoord is meestal geruststellend: een verstreken THT-datum betekent niet automatisch dat de olijfolie onbruikbaar is. Maar de kwaliteit kan ondertussen wel zijn teruggelopen.
HET BELANGRIJKSTE VERSCHIL
THT betekent niet: na deze datum weggooien
‘Ten minste houdbaar tot’ zegt vooral iets over de periode waarin de producent de gewenste kwaliteit van het product garandeert. Na die datum kan olijfolie nog prima bruikbaar zijn, maar geur, smaak en versheid kunnen geleidelijk achteruitgaan.
THT IS IETS ANDERS DAN
“Te gebruiken tot” · uiterste consumptiedatum · plotseling bederven · automatisch onveilig na één bepaalde dag
EERST EVEN DUIDELIJK
THT en ‘te gebruiken tot’ zijn niet hetzelfde
Bij zeer bederfelijke producten kan een uiterste gebruiksdatum nodig zijn. Daarbij staat voedselveiligheid centraal. Een THT-datum heeft een andere betekenis: de datum gaat in de eerste plaats over kwaliteit.
Olijfolie verandert bovendien niet plotseling om middernacht van uitstekend in slecht. Het ouder worden verloopt geleidelijk. Daarom zegt uw neus en smaak na de THT-datum vaak meer over de daadwerkelijke staat van de olie dan alleen het getal op het etiket.
WAT GEBEURT ER IN DE FLES?
Olijfolie wordt langzaam ouder
Extra Vierge olijfolie is een natuurproduct. Vanaf het moment dat de olie wordt geproduceerd, beginnen heel langzaam processen die de kwaliteit beïnvloeden. Oxidatie is daarbij een van de belangrijkste.
EERST
Minder aroma
De frisse geur van gras, tomatenblad, appel, kruiden of groene amandel wordt minder uitgesproken. De olie begint vlakker te ruiken en te smaken.
DAARNA
Minder bitter & peperig
De levendige bitterheid en het karakteristieke prikkeltje achter in de keel kunnen afnemen. Dat betekent niet automatisch dat de olie slecht is, maar wel dat haar oorspronkelijke karakter verdwijnt.
UITEINDELIJK
Ranzigheid
Wanneer oxidatie ver genoeg doorgaat, kan de olie ranzig worden. Dan ontstaan duidelijk onaangename geuren en smaken en is er weinig reden meer om de olie culinair te gebruiken.
GEBRUIK UW NEUS
Hoe ruikt ranzige olijfolie?
Ranzigheid kan doen denken aan oude noten, karton, stopverf, waskrijt of een oude geopende fles olie. Het moeilijke is dat olijfolie meestal langzaam achteruitgaat. Wie iedere dag dezelfde fles gebruikt, merkt daardoor soms nauwelijks hoe groot het verschil met een verse olie inmiddels is geworden.
Een eenvoudige vergelijking met een vers geopende kwaliteitsolie kan dan verrassend zijn.
VERSE OLIJFOLIE
Fruitige geur
Frisse groene aroma’s
Levendige smaak
Bittertje
Peperige prikkeling
Schone afdronk
DE VIER VIJANDEN VAN OLIJFOLIE
De datum alleen bepaalt niet hoe snel uw olie ouder wordt
LICHT
Fel licht versnelt kwaliteitsverlies. Daarom zijn donker glas, blik en andere lichtwerende verpakkingen zo belangrijk.
ZUURSTOF
Na opening komt steeds meer lucht in de fles. Sluit de verpakking daarom na gebruik direct weer goed af.
WARMTE
Bewaar olijfolie niet op een zonnige vensterbank of direct naast het fornuis. Een koele, donkere kast is veel beter.
TIJD
Zelfs perfect bewaarde olijfolie blijft niet eeuwig hetzelfde. Verse olie heeft simpelweg een voorsprong.
ONGEOPEND OF GEOPEND
Een geopende fles veroudert sneller
Bij een ongeopende fles beschermt de verpakking de olie zo goed mogelijk tegen zuurstof. Hoe goed dat gebeurt, hangt onder andere af van het materiaal, de hoeveelheid lucht in de verpakking en de omstandigheden waaronder de fles wordt opgeslagen.
Zodra u de fles opent, komt er telkens opnieuw zuurstof bij. Daarom is het verstandig een geopende fles niet eindeloos te laten staan. Wie regelmatig olijfolie gebruikt, hoeft daar overigens nauwelijks over na te denken: een fles van 500 ml is in een normale keuken meestal ruim vóór kwaliteitsverlies leeg.
EEN GROTE VERPAKKING IS NIET ALTIJD VOORDELIGER
Koop liever wat u daadwerkelijk gebruikt
Een blik van drie of vijf liter kan financieel aantrekkelijk zijn, maar alleen wanneer u voldoende olijfolie gebruikt. Een kleine verpakking die vers wordt opgebruikt kan uiteindelijk een betere keuze zijn dan een groot vat dat maandenlang halfleeg in de kast staat.
DE DATUM IS VERSTREKEN. WAT NU?
Kijken, ruiken en proeven
NOG FRIS?
Gewoon gebruiken
Ruikt de olie nog fris en fruitig en smaakt zij schoon en aangenaam? Dan hoeft een verstreken THT-datum op zichzelf geen reden te zijn om de fles weg te gooien.
WAT VLAKKER?
Gebruik in de warme keuken
Is de olie niet meer bijzonder aromatisch maar nog wel schoon van smaak? Dan kunt u haar bijvoorbeeld gebruiken voor bakken, braden, sauzen of stoofgerechten.
RANZIG OF ONAANGENAAM?
Dan weg ermee
Ruikt de olie duidelijk naar oude noten, karton of oude vetten en smaakt zij onaangenaam? Dan is de culinaire kwaliteit verdwenen en heeft verder gebruiken weinig zin.
BIJ DE OLIJFOLIE SHOP
Wij kiezen bewust voor de nieuwste oogst
Wij verkopen in principe uitsluitend olijfolie van de laatste oogst. Is dat bij een product uitzonderlijk niet het geval, dan vermelden we dit duidelijk bij het product en bieden we die olie met korting aan.
WAAROM?
Omdat wij een bijzondere Extra Vierge liever verkopen wanneer de aroma’s, frisheid en het oorspronkelijke smaakprofiel nog zo dicht mogelijk liggen bij wat de producent heeft gemaakt.
HOE HERKENT U VERSHEID?
Niet aan de kleur, maar vooral aan geur en smaak
Fruitige geur Vers gras Tomatenblad Groene appel Kruiden Bitterheid Peperige afdronk
DE CONCLUSIE
Olijfolie heeft geen houdbaarheidsklok die op één dag afloopt
Een verstreken THT-datum betekent niet automatisch dat een fles Extra Vierge moet worden weggegooid. Kijk vooral naar hoe de olie is bewaard en gebruik daarna uw neus en smaak. Tegelijkertijd geldt voor goede olijfolie iets heel eenvoudigs: hoe verser de olie, hoe groter de kans dat u haar oorspronkelijke aroma en karakter nog volledig proeft.
VEELGESTELDE VRAGEN
Over houdbaarheid en verse olijfolie
Kun je olijfolie na de THT-datum nog gebruiken?
Vaak wel. Een THT-datum gaat vooral over kwaliteit. Wanneer de olie correct is bewaard en nog fris ruikt en smaakt, hoeft de verstreken datum op zichzelf geen reden te zijn om haar weg te gooien.
Kan olijfolie bederven?
Olijfolie kan door oxidatie steeds verder achteruitgaan en uiteindelijk ranzig worden. Dat gebeurt geleidelijk en niet plotseling op de THT-datum.
Hoe herken je ranzige olijfolie?
Een ranzige olie kan ruiken of smaken naar oude noten, karton, waskrijt of oude vetten. Het frisse en fruitige karakter is dan grotendeels verdwenen.
Hoe lang blijft een geopende fles olijfolie goed?
Daar bestaat geen universele termijn voor. Kwaliteit hangt onder meer af van de olie, de verpakking, hoeveel lucht in de fles zit en hoe de fles wordt bewaard. Gebruik een geopende fles daarom liever regelmatig dan hem maandenlang halfleeg te laten staan.
Moet olijfolie in de koelkast?
Dat is meestal niet nodig. Een donkere, niet te warme kast is praktisch geschikter. Belangrijker is dat de olie wordt beschermd tegen licht, warmte en zuurstof.
Is donkere verpakking beter?
Ja. Licht versnelt oxidatie. Donker glas, blik en andere lichtwerende verpakkingen helpen de olie daarom beter te beschermen dan volledig transparante verpakkingen die veel licht krijgen.
Is het oogstjaar belangrijker dan de THT-datum?
Ze vertellen iets anders. De THT is een door de producent vastgestelde kwaliteitsdatum. Het oogstjaar vertelt u wanneer de olijven zijn geoogst en geeft daardoor extra informatie over de leeftijd van de olie.
Kan ik oudere olijfolie nog gebruiken om te bakken?
Wanneer de olie nog schoon ruikt en smaakt maar haar subtiele aroma’s grotendeels heeft verloren, kan gebruik in warme gerechten een praktische bestemming zijn. Is de olie duidelijk ranzig, dan niet.
VERDER LEZEN IN DE OLIJFOLIE ACADEMIE
ONTHOUD VOORAL DIT
Een THT-datum vertelt u niet wanneer olijfolie ineens slecht wordt.
Maar bij Extra Vierge draait het ook niet alleen om de vraag of iets nog bruikbaar is. U koopt een mooie olijfolie juist voor haar geur, frisheid en smaak. En daarvoor geldt uiteindelijk een eenvoudige regel: verse olijfolie is bijna altijd de interessantste olijfolie.