Wat achterblijft: het tweede leven van de olijf

22 Nov 2026
door Nico van Donkelaar

De Olijfolie Academie

Wat achterblijft:
het tweede leven van de olijf

Over olijfpitten voor de eigen verwarming, barbecuebriketten en een bezoek aan Château d’Estoublon. Het verhaal van alles wat er na het maken van de olie overblijft.

Door Nico van Donkelaar

Wie een olijfmolen bezoekt, kijkt bijna vanzelf naar die eerste straal verse olie. Groen, geurig en het resultaat van een heel seizoen werk. Maar naast die olie blijft er heel wat over.

Vruchtvlees, schillen, stukjes pit en vocht uit de vrucht. En vóór het malen zijn er ook nog de blaadjes en takjes die tussen de geoogste olijven zaten. Wat gebeurt er met al dat materiaal?

Een bestemming voor alles wat achterblijft

Voor een olijfmolen moeten al die reststromen een bestemming krijgen. Veel producenten proberen ze daarom zo veel mogelijk zelf te gebruiken of te verkopen aan bedrijven die er verder mee kunnen werken. Dat kan besparen op afvoer en brandstof, en soms een nieuwe bron van inkomsten opleveren.

De pit

Hard, houtachtig materiaal met een tweede bestemming als brandstof.

Het vruchtvlees

Een restmassa waar gespecialiseerde verwerkers verder mee aan de slag kunnen.

Het vocht

Water uit de vrucht, met organisch materiaal dat om een passende behandeling vraagt.

De molen verwarmen met de eigen oogst

Een van de tastbaarste voorbeelden zit in het hardste deel van de olijf: de pit. Het pitmateriaal kan worden afgescheiden en geschikt gemaakt als brandstof voor verwarmingsinstallaties.

Een molen kan een deel verkopen, maar de brandstof ook zelf gebruiken. Bijvoorbeeld voor de eigen verwarming of voor het verwarmen van water. Wat bij de productie overblijft, helpt zo het bedrijf van warmte te voorzien.

Zelf gezien bij Château d’Estoublon

Bij Château d’Estoublon heb ik dat tijdens een bezoek zelf gezien. De olijfpitten die na het extraheren van de olie overblijven, worden er gebruikt als brandstof voor de eigen verwarming. Wat bij het maken van de olie overblijft, krijgt zo op het domein een tweede bestemming.

De olie krijgt een plaats op tafel. Het pitmateriaal krijgt een praktische functie achter de schermen.

Van olijfmolen naar barbecue

Ook op de barbecue komt de olijf terug. Er bestaan barbecuebriketten op basis van olijfpitten en er wordt gemalen pitmateriaal verkocht als rookmateriaal. De verwerking bepaalt waarvoor het product geschikt is.

Het Griekse familiebedrijf Klimis ontwikkelde een bijzondere route voor briketten. Het gebruikte olijfpitten als brandstof in kalkovens. Het koolstofrijke materiaal dat daarbij achterbleef, bleek vervolgens bruikbaar om tot barbecuebriketten te verwerken. Na vijftien jaar experimenteren kwamen die in 1992 op de markt.

De reststroom kreeg een toepassing, en het materiaal dat dáárbij overbleef opnieuw. Een mooi voorbeeld van hoeveel waarde er nog kan zitten in iets wat je op het eerste gezicht gemakkelijk zou afschrijven.

Het vruchtvlees heeft ook nog waarde

Naast de pitten blijft er een massa van onder meer vruchtvlees en schillen achter. Die wordt vaak perskoek genoemd, ook wanneer een moderne molen met centrifuges werkt. Je komt ook de namen pomace, sansa en orujo tegen voor deze restmassa.

De samenstelling en het vochtgehalte hangen af van de installatie. Er zijn verschillende verwerkingsroutes, waaronder het terugwinnen van resterende olie, vergisting voor biogas en gecontroleerde compostering. Een molen kan daarvoor samenwerken met gespecialiseerde bedrijven.

Bij de Toscaanse coöperatie OLMA gaat de ontpitte restmassa bijvoorbeeld naar een installatie die biomethaan produceert. Een andere bestemming voor een ander deel van dezelfde vrucht.

Ook het vocht vraagt aandacht

De olijf bevat van nature water. Afhankelijk van de productiemethode komt dat grotendeels met de natte restmassa mee of ontstaat ook een afzonderlijke waterige stroom.

Dit vocht bevat organisch materiaal en vraagt om een passende behandeling. Binnen de sector wordt gewerkt aan zuivering, gecontroleerde landbouwtoepassingen en het terugwinnen van waardevolle stoffen. Ook hier is het doel om zo veel mogelijk te benutten van wat de olijf heeft voortgebracht.

Gebruiken, verwerken of verkopen

Het Siciliaanse Cutrera beschrijft bijvoorbeeld hoe het bladeren, perskoek, pitten en vruchtwater opnieuw inzet, onder meer voor brandstof, bemesting en andere toepassingen. Zo krijgt iedere reststroom een eigen route.

Hoe ver een producent daarin komt, hangt af van de techniek, de schaal en de verwerkers in de omgeving. Alles benutten is een streven dat organisatie en investeringen vraagt. Een bruikbare grondstof moet immers ook kunnen worden gescheiden, opgeslagen en vervoerd.

Dat maakt het interessant om verder te kijken dan de fles. Een olijfmolen denkt ook na over wat de eigen ketel kan voeden, wat een ander bedrijf kan gebruiken en wat nog een verkoopbaar product kan worden.

Château d’Estoublon Vallée des Baux-de-Provence PDO BIO extra vierge olijfolie

Uit ons assortiment · Provence · Biologisch

Château d’Estoublon
Vallée des Baux-de-Provence PDO BIO

De biologische blend van vijf Provençaalse olijfsoorten: Béruguette, Bouteillan, Grossane, Salonenque en Picholine. Groen en verfijnd, met tonen van vers gras en een frisse, licht pittige afdronk.

Mooi bij gegrilde groenten, vis, tomaat en goed brood. Een kennismaking met de smaken van het domein waar ik het hergebruik van olijfpitten zelf heb gezien.

Bekijk deze olijfolie van Estoublon →

Ontdek de hele collectie van Château d’Estoublon

De fles is gevuld. Het verhaal gaat verder.

Op ons bord proeven we de olie. Achter de schermen gaat het verhaal van de olijf verder. Van de warmte in de molen tot de briketten onder de barbecue: na het vullen van de fles heeft de olijf vaak nog heel wat te bieden.

Veelgestelde vragen over wat achterblijft

Wat blijft er over na het maken van olijfolie?

Na het extraheren van de olie blijven onder meer vruchtvlees, schillen, pitmateriaal en vocht achter. Vóór het malen worden ook bladeren en takjes uit de aangevoerde olijven gehaald. De installatie bepaalt hoe de verschillende reststromen worden gescheiden.

Waarom gebruiken olijfmolens olijfpitten als brandstof?

Olijfpitten zijn houtachtig materiaal dat, na passende verwerking, geschikt is als biomassabrandstof. Molens kunnen het in geschikte ketels gebruiken voor hun eigen warmtevoorziening of het verkopen voor gebruik elders. Zo krijgt een productierest een nuttige bestemming.

Kunnen olijfpitten ook op de barbecue worden gebruikt?

Ja. Er zijn barbecuebriketten op basis van olijfpitten en gemalen pitproducten voor rookaroma. Kies een product dat voor de barbecue en de bedoelde toepassing is gemaakt, en volg de aanwijzingen op de verpakking. De bewerking verschilt tussen brandstof en rookmateriaal.

Wat is perskoek van olijven?

Perskoek is de restmassa van onder meer vruchtvlees, schillen en, afhankelijk van de verwerking, pitmateriaal die na de oliewinning overblijft. Het vochtgehalte verschilt per productiemethode. De massa kan verder worden verwerkt, bijvoorbeeld voor resterende olie, biogas of compost.

Kunnen olijfresten als bemesting worden gebruikt?

Bepaalde reststromen kunnen na een geschikte behandeling als compost of bodemverbeteraar worden ingezet. Dat vraagt om een gecontroleerd proces. De samenstelling en bewerking bepalen welke toepassing past bij het materiaal.

Gebruikt Château d’Estoublon ook olijfpitten voor verwarming?

Ja. Nico van Donkelaar heeft tijdens een bezoek aan Château d’Estoublon zelf gezien dat olijfpitten die na de oliewinning overblijven, worden gebruikt als brandstof voor de eigen verwarming.

Worden bij iedere olijfmolen alle reststromen hergebruikt?

Dat verschilt per bedrijf. Zo veel mogelijk benutten is een streven dat afhankelijk is van machines, schaal, opslag en beschikbare verwerkers. Eigen gebruik en verkoop kunnen de hoeveelheid af te voeren materiaal verminderen en economische waarde toevoegen.

Verder kijken in de olijfmolen

Ontdek hoe verse olijven worden verwerkt en lees meer over het vocht dat daarbij vrijkomt.

Achtergrond: International Olive Council, OLMA, Frantoi Cutrera, EU CAP Network en RVO. De passage over de verwarming bij Château d’Estoublon is gebaseerd op een eigen bezoek van Nico van Donkelaar.

← Alle verhalen van De Olijfolie Academie

Wees de eerste om te reageren...
Laat een reactie achter
Wij slaan cookies op om onze website te verbeteren. Is dat akkoord? JaNeeMeer over cookies »