Een schaal vol Griekse kerst
Melomakarona horen bij de zoete kant van de Griekse kerst. Het zijn langwerpige koekjes die na het bakken een bad in honingsiroop krijgen, met gehakte walnoten als afwerking. Je vindt ze in het gezelschap van andere feestelijke baksels, zoals de met poedersuiker bestoven amandelkoekjes kourabiedes.
Olijfolie, honing en noten geven deze koekjes hun mediterrane karakter. Sinaasappel en warme specerijen maken de geur compleet. Er bestaan verschillende familie- en bakkersrecepten: met of zonder griesmeel, met een scheutje cognac, met meer of minder kruiden. Ook de manier van drenken verschilt. De ene versie is steviger, de andere juist heerlijk doordrenkt.
Eerst bakken, dan pas de honing
Het bijzondere zit in twee bereidingen. Je bakt eerst een stevig, geurig koekje met olijfolie. Daarna laat je het kort honingsiroop opnemen. Daardoor krijgt het een zachte, sappige binnenkant. De walnoten erbovenop geven iets knapperigs terug.
Voor onze versie kiezen we warme koekjes en volledig afgekoelde siroop. Die afspraak is belangrijk: volg niet halverwege de drenkmethode van een ander recept. Laat één koekje na het drenken even rusten en proef het voordat je de rest doet. Zo kun je de weektijd afstemmen op de dikte en de gewenste structuur.
Waarom olijfolie hier zo goed past
De olijfolie gaat door het deeg en levert zowel vet als aroma. Ze helpt de bloem te omhullen en draagt bij aan de malse, kruimelige beet. Toch bepaalt de olie niet alleen het resultaat: ook de verhouding tussen vocht en bloem, het mengen, de baktijd en het drenken tellen mee.
Kies een extra vierge die fris en fruitig smaakt, met een beheerste bitterheid. In dit recept gebruiken we Vassilakis Charisma uit Kreta. Het is een Koroneiki met groene appel, amandel en zachte kruiden in het smaakprofiel. Onze keuze is culinair: we zoeken een olie die bij de sinaasappel en de noten past en de honing ruimte geeft.
Meng het deeg kort. Zodra de droge ingrediënten zijn opgenomen en je een samenhangend deeg hebt, kun je stoppen. Lang doorkneden zoals bij brood is hier niet de bedoeling; dat kan een steviger koekje geven en ervoor zorgen dat olie uit het deeg treedt.
Welke honing kies je?
De honing geeft de siroop haar eigen geur en smaak. Een bloemige honing levert een andere combinatie op dan een donkerdere, krachtiger honing. Daarom is proeven vooraf de moeite waard: neem een klein lepeltje en bedenk hoe dat samen met sinaasappel, kaneel en walnoot zal smaken.
Voor deze uitwerking kiezen we Azahar van Marqués de Valdueza, een sinaasappelbloesemhoning uit Extremadura in Spanje. De bloemige geur en citrusaccenten sluiten naar ons smaakadvies mooi aan bij de sinaasappel in het deeg. Het Griekse kerstgebak krijgt bij ons dus een Spaanse honing als gezelschap.
Sinaasappelbloesemhoning wordt gewonnen uit nectar van de bloesem. De naam betekent niet dat er sinaasappelsap door gewone honing is gemengd. Liever een andere bloemige basis? Milflores-bloemenhoning is ook een mogelijke keuze; het uiteindelijke aroma verandert dan mee.
Geurig kerstgebak met olijfolie in het deeg, sinaasappel, kaneel en een honingsiroop. Deze versie bevat geen boter of ei. Gebruik twee bakplaten na elkaar en maak de siroop ruim van tevoren.
Ingrediënten
Voor het deeg
- 450 g tarwebloem
- 50 g fijn griesmeel van harde tarwe
- 200 ml Vassilakis Charisma extra vierge olijfolie
- 150 ml vers sinaasappelsap, op kamertemperatuur
- 70 g fijne kristalsuiker
- Fijn geraspte schil van 1 onbespoten sinaasappel, alleen het oranje deel
- 2 afgestreken tl kaneel
- ¼ afgestreken tl gemalen kruidnagel
- 1 afgestreken tl bakpoeder
- ½ afgestreken tl zuiveringszout (baksoda)
- 1 klein snufje fijn zout
Voor de honingsiroop
- 250 ml water
- 200 g kristalsuiker
- 150 g Azahar-sinaasappelbloesemhoning
- 1 kaneelstokje
- 1 brede reep sinaasappelschil, zonder veel wit
Voor de afwerking
- 80 g walnoten, fijngehakt
- 1 el Azahar-sinaasappelbloesemhoning
- Optioneel: een klein snufje kaneel
Zo maak je de koekjes
- Begin met de siroop. Verwarm water, suiker, kaneelstokje en de reep sinaasappelschil in een steelpan. Roer tot de suiker is opgelost en laat 3 minuten zacht koken. Neem van het vuur en roer de 150 g honing erdoor. Laat volledig afkoelen; reken op enkele uren, afhankelijk van de schaal en kamertemperatuur. De avond vooraf maken kan ook. Verwijder kaneel en schil voordat je gaat drenken.
- Verwarm de oven. Stel de oven in op 180 °C boven- en onderwarmte of 160 °C hetelucht. Bekleed twee bakplaten met bakpapier. Roer bloem, fijn griesmeel, bakpoeder, kaneel, kruidnagel en zout in een kom door elkaar.
- Maak het deeg. Roer in een ruime tweede kom de olijfolie, 70 g suiker en sinaasappelrasp door elkaar. Meng het zuiveringszout door het sinaasappelsap in een ruime beker; dit schuimt. Giet het meteen bij de olie en roer kort. Voeg het bloemmengsel toe en meng met een spatel, daarna eventueel heel kort met de hand. Stop zodra het deeg samenhangt. Het moet zacht en vormbaar zijn; kneed het niet door.
- Vorm gelijke koekjes. Verdeel het deeg in ongeveer 32 porties van circa 30 g. Maak ovale koekjes van ongeveer 5 cm lang en 1,5 cm dik. Leg met 3 cm tussenruimte op de bakplaten. Druk met een vork voorzichtig een ondiep patroontje in de bovenkant, zonder ze helemaal plat te maken.
- Bak goudbruin. Bak één plaat tegelijk in het midden van de oven, ongeveer 25–30 minuten. De koekjes moeten duidelijk goudbruin en ook aan de onderkant gebakken zijn. Begin na 23 minuten te kijken; iedere oven is anders. Houd de tweede plaat klaar en bak die daarna op dezelfde manier.
- Drenk de warme koekjes. Schenk de koude siroop in een schaal waarin je gemakkelijk kunt werken. Dompel de koekjes direct uit de oven in kleine porties ongeveer 15 seconden onder; draai zo nodig eenmaal voorzichtig om. Til ze eruit met een schuimspaan en laat uitlekken op een rooster boven een bakplaat. Behandel het eerste koekje als proef: laat het circa 10 minuten rusten en proef. Pas de weektijd voor de rest zo nodig iets aan. Laat de siroop tussen de bakplaten koel blijven.
- Werk af en laat rusten. Leg de uitgelekte koekjes op een schaal. Verdeel de eetlepel honing in dunne draadjes over de bovenkant en bestrooi met walnoten en eventueel een beetje kaneel. Laat minstens 1 uur rusten, zodat de siroop zich kan verdelen. Serveer op kamertemperatuur.
Uit het kookboek. De siroop is een dompelbad: er blijft na het drenken wat over. Giet dat niet alsnog over de hele schaal. Zo voorkom je dat de onderste koekjes in een plas siroop blijven liggen. Gebruik fijn griesmeel, geen grove couscous.
Een Griekse olie en een bloemige honing
Drie details die het verschil maken
01 · UIT DE KEUKEN
Alleen het oranje laagje
Rasp de schil fijn en laat het witte deel zoveel mogelijk zitten. Zo krijg je de geur van sinaasappel zonder onnodig veel bitterheid. Was en droog de vrucht vooraf.
02 · UIT DE KEUKEN
Een goudbruine onderkant
Een bleek koekje kan bij het drenken snel te zacht worden. Controleer ook de onderkant en houd alle koekjes ongeveer even dik, zodat ze gelijkmatig bakken.
03 · UIT DE KEUKEN
Proef vóór je alles drenkt
Dikte, baktijd en griesmeel beïnvloeden de opname van siroop. Begin met één koekje. Een korte proef helpt meer dan blind een extra lange weektijd aanhouden.
Op tafel, in de koektrommel of als cadeautje
Serveer melomakarona bij koffie of thee, op een schaal waar iedereen er eentje van kan nemen. Ze passen ook bij een klein dessert met een lepel dikke Griekse yoghurt. De koekjes zijn al rijk van smaak; een bescheiden portie is genoeg.
Laat ze volledig afkoelen en uitlekken voordat je ze bewaart. Zet ze afgedekt op een koele, droge plek, uit de zon en weg van de verwarming. Houd verschillende lagen uit elkaar met bakpapier en eet ze bij voorkeur binnen vijf dagen. Dit is een praktisch bewaaradvies voor deze thuisversie; de precieze houdbaarheid hangt af van de bereiding en omstandigheden.
Wil je er een kerstcadeautje van maken? Leg een paar koekjes in papieren vormpjes in een stevig doosje en voeg een kaartje toe: “Griekse kerstkoekjes met olijfolie, sinaasappel, honing en walnoten.” Vermeld voor de ontvanger ook tarwe/gluten en walnoten.
Veelgestelde vragen
Kan ik ze een dag vooraf maken?
Ja. Na het drenken heeft de siroop tijd nodig om zich te verdelen. Maak ze gerust de dag vooraf en laat ze volledig afkoelen voordat je ze afdekt. Maak de siroop nog eerder, zodat hij koud klaarstaat.
Kan het zonder griesmeel?
Er bestaan traditionele recepten zonder griesmeel. Deze uitwerking gebruikt 50 g fijn griesmeel voor de beet en de opname van siroop. Voor een versie met uitsluitend bloem kies je beter een daarvoor uitgewerkte receptuur; één op één vervangen kan de structuur veranderen.
Kan ik andere honing gebruiken?
Ja, dezelfde hoeveelheid vloeibare bloemenhoning is een bruikbaar alternatief. De smaak wordt anders. Een uitgesproken donkere honing kan meer nadruk geven aan geroosterde of moutachtige tonen. Onze keuze voor Azahar draait om de bloemige combinatie met sinaasappel.
Is dit recept veganistisch?
Deze versie bevat geen boter, melk of ei, maar wel honing. Daarmee is het vegetarisch en niet veganistisch. Een andere siroop vraagt om een eigen afstemming van smaak en zoetheid.
Waarom vallen mijn koekjes uit elkaar?
Mogelijk waren ze nog te bleek gebakken, zijn ze te lang gedrenkt of zijn ze tijdens het drenken te ruw opgepakt. Bak ze duidelijk goudbruin, begin met een kort siroopbad en gebruik een schuimspaan. Laat het proefkoekje even rusten voordat je de structuur beoordeelt.
Blijft de olijfolie herkenbaar na het bakken?
Sinaasappel, kruiden en honing delen de smaak met de olie. Het resultaat hangt af van de fles en de bereiding. Proef de olie vooraf en kies een frisse, fruitige stijl waarvan je de smaak graag terugziet in zoet gebak.

Shop













