De Chemische Transformatie: Het Raffinageproces van olijfolie

27 Mei 2026
door Nico van Donkelaar
 
KWALITEIT · RAFFINAGE · LAMPANTE · EXTRA VIERGE
Het raffinageproces: van afgekeurde olie naar een anoniem vloeibaar vet

Niet iedere olie die uit een olijfmolen komt, mag extra vierge heten. Sommige olie is defect, geoxideerd of simpelweg niet geschikt voor consumptie. Dan begint een heel ander industrieel verhaal.

DE ESSENTIE
Extra vierge is vers sap. Geraffineerde olie is een bewerkt product.

Bij extra vierge olijfolie blijft smaak, geur en het natuurlijke karakter van de vrucht herkenbaar. Raffinage verwijdert juist wat niet gewenst is — en daarmee vrijwel alles wat de olie bijzonder maakt.

BELANGRIJK
“Olijfolie” is niet altijd Extra Vierge

Op een etiket zonder de woorden Extra Vierge kan geraffineerde olijfolie met een klein deel vierge olie zijn gemengd.

HET BEGINPUNT
Wanneer olie de toets van Extra Vierge niet haalt

Olie die gebreken in geur of smaak heeft, te sterk is geoxideerd of niet aan de chemische eisen voldoet, heet lampante olie. De naam komt van de historische toepassing als brandstof voor olielampen.

Lampante olie mag in deze vorm niet rechtstreeks voor menselijke consumptie worden verkocht. Zij kan muf of ranzig ruiken en heeft niets te maken met de frisse, groene geur die u van een goede extra vierge olijfolie verwacht.

 
DE CHEMISCHE TRANSFORMATIE
Raffineren is geen kwaliteitsverbetering

Raffinage maakt een afgekeurde olie technisch geschikt om verder te verwerken. Het doel is niet smaak ontwikkelen, maar ongewenste geur, kleur, vrije vetzuren en andere afwijkingen verwijderen.

01 · NEUTRALISATIE
Vrije vetzuren verwijderen

De olie wordt behandeld om vrije vetzuren te verwijderen. Een noodzakelijke stap voor een olie die eerder niet geschikt was als eetbare olie.

02 · ONTKLEUREN
Kleur en stoffen eruit

Actieve aarde of kool absorbeert kleurstoffen en onzuiverheden. Daarmee verdwijnen ook veel natuurlijke antioxidanten.

03 · DEODORISATIE
Geur en smaak weg

Onder vacuüm en bij hoge temperatuur worden ongewenste geur- en smaakstoffen uit de olie verwijderd.

WAT BLIJFT ER OVER?
Een neutrale olie zonder het verhaal van de olijf

Na raffinage blijft een olie over die vrijwel geen geur, smaak of kleur meer heeft. Om de commerciële categorie “olijfolie” te maken, wordt daar doorgaans een beperkte hoeveelheid vierge of extra vierge olijfolie aan toegevoegd. Dat maakt het technisch olijfolie, maar niet vergelijkbaar met extra vierge olijfolie in smaak, versheid of karakter.

HET RESTPRODUCT VAN HET RESTPRODUCT
Pomace, sansa of orujo

Na de eerste extractie blijft een vochtige massa van pitten, schillen en vruchtvlees over. Daarin zit nog een klein restje olie. Deze olie van olijvenpulp heet pomace, sansa of orujo. Voor consumptie wordt zij eerst met oplosmiddelen gewonnen en daarna geraffineerd. Het is een andere productcategorie dan extra vierge olijfolie.

EXTRA VIERGE
Vers sap van de olijf

Mechanisch gewonnen, met herkenbare geur en smaak. De kwaliteit begint bij gezonde olijven en wordt bewaakt tot in de fles.

GERAFFINEERDE OLIJFOLIE
Een technisch bewerkt vet

Gemaakt uit olie die niet als vierge olie kon worden verkocht en door verschillende stappen neutraal is gemaakt.

VEELGESTELDE VRAGEN
Kort over geraffineerde olijfolie
Is geraffineerde olijfolie hetzelfde als Extra Vierge?Nee. Extra vierge is mechanisch gewonnen olijvensap; geraffineerde olie is chemisch en thermisch bewerkt.
Wat is lampante olie?Olijfolie met gebreken of waarden die haar ongeschikt maken voor directe consumptie. Zij kan worden geraffineerd.
Wat zijn sansa en orujo?Andere namen voor olie die uit het restproduct van olijvenpulp wordt gewonnen en vervolgens wordt geraffineerd.
OP ZOEK NAAR ÉCHTE EXTRA VIERGE?
Kies op smaak en gerecht

De Olijfoliewijzer helpt u in zes vragen naar een extra vierge olijfolie die past bij uw smaak — van mild en fruitig tot groen, bitter en peperig.

DE OLIJFOLIE ACADEMIE
Verder lezen over kwaliteit en Extra Vierge

Ontdek ook wat Extra Vierge werkelijk betekent, hoe kwaliteitscontrole werkt, waarom olijfolie soms in de keel prikt en hoe u een goede olie bewaart.

Naar De Olijfolie Academie →
Wees de eerste om te reageren...
Laat een reactie achter